Na obszarze Gorców i przylegającej części Beskidu Wyspowego leżą dwa obszary Natura 2000:
Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków „Gorce” (PLB 120001)
Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Ostoja Gorczańska” (PLH 120018)
Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków „Gorce” (PLB 120001)
Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Ostoja Gorczańska” (PLH 120018)
Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków „Gorce” (PLB120001) o powierzchni 6825 ha, powołany 21 lipca 2004 roku w granicach istniejącego Gorczańskiego Parku Narodowego (GPN). Podstawą powołania było występowanie na tym obszarze 18 gatunków ptaków figurujących na liście Dyrektywy Ptasiej (Tab. 1 ).
Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Ostoja Gorczańska” (PLH 120018), o powierzchni 17 998 ha, został zatwierdzony przez Komisję Europejską 25 stycznia 2008 roku w celu ochrony kilkunastu siedlisk (Tab. 2 & 3) i gatunków zwierząt (Tab. 4) oraz mchów (Tab. 5), cennych dla dziedzictwa przyrodniczego Europy. Centralną część obszaru stanowi Gorczański Park Narodowy, na którego terenie chronione są duże obszary buczyn. Pod względem zajmowanej powierzchni i stopnia zachowania siedliska należą do najcenniejszych w polskiej części Karpat. Są miejscem gnieżdżenia się ważnych dla przyrody europejskiej gatunków ptaków, m.in.: puchacza, jarząbka, muchołówki małej i białoszyjej.
Pod względem liczby gatunków ptaków ujętych w Dyrektywie Ptasiej najcenniejsze obszary stanowią świerczyny górnoreglowe oraz strefa przejściowa pomiędzy reglem dolnym i górnym. Tu występują następujące gatunki: głuszec, jarząbek, dzięcioły: trójpalczasty, białogrzbiety, czarny, sóweczka, włochatka, puszczyk uralski i orzeł przedni.
Cennym obszarem ostoi, a zagrożonym presją różnych form turystyki, jest kopuła szczytowa Turbacza. Z racji swego wyniesienia 1310 m n.p.m.., bory świerkowe sięgają tu niemal górnej granicy lasu, co odzwierciedla struktura drzewostanu o charakterze biogrup. Oprócz borów świerkowych znajduje się tam kilka niewielkich płatów torfowisk wysokich z roślinnością torfotwórczą i torfowisk przejściowych (kody 7110, 7140).
Gorce w przeszłości (przez kilkaset lat) były jednym z ważniejszych ośrodków pasterstwa w Karpatach Zachodnich. Dzięki ekstensywnej gospodarce łąkowej wykształciły się bardzo cenne siedliska, przede wszystkim w postaci górskich łąk mietlicowych i konietlicowych (6520) i muraw bliźniczkowych (6230). Mimo trwającego regresu pasterstwa, w Gorcach zachowała się jeszcze spora część tych cennych siedlisk. Szczególnie bogaty pod tym względem jest obszar doliny Ochotnicy. Jednak z powodu niskiej opłacalności gospodarki rolnej, siedliska te należą obecnie do najbardziej zagrożonych.
Cały obszar N2000 „Ostoja Gorczańska” jest siedliskiem dużych drapieżnych ssaków – wilka i rysia. Występowanie tych drapieżników wynika z wysokiego stopnia zalesienia obszaru, podlegającego na znacznej powierzchni ścisłej ochronie oraz stabilnego stanu populacji podstawowych ofiar – jelenia i sarny.
Ostoja Gorczańska stanowi również ważny obszar węzłowy dla karpackich korytarzy migracyjnych. Krzyżują się tu ponadregionalne i transgraniczne trasy migracji południkowej i równoleżnikowej. Obszar ważny jest dla zachowania spójności sieci Natura 2000 poprzez łączność z następującymi obszarami: „Ostoja Popradzka” PLH 110019, „Tatry” PLC 120001, „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” PLH 120016, PLB 120007, „Babia Góra PLH 120001, „Na Policy PLH 120012”, Pieniny PLH 120013, PLB 120008.
Jan Loch
Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Ostoja Gorczańska” (PLH 120018), o powierzchni 17 998 ha, został zatwierdzony przez Komisję Europejską 25 stycznia 2008 roku w celu ochrony kilkunastu siedlisk (Tab. 2 & 3) i gatunków zwierząt (Tab. 4) oraz mchów (Tab. 5), cennych dla dziedzictwa przyrodniczego Europy. Centralną część obszaru stanowi Gorczański Park Narodowy, na którego terenie chronione są duże obszary buczyn. Pod względem zajmowanej powierzchni i stopnia zachowania siedliska należą do najcenniejszych w polskiej części Karpat. Są miejscem gnieżdżenia się ważnych dla przyrody europejskiej gatunków ptaków, m.in.: puchacza, jarząbka, muchołówki małej i białoszyjej.
Pod względem liczby gatunków ptaków ujętych w Dyrektywie Ptasiej najcenniejsze obszary stanowią świerczyny górnoreglowe oraz strefa przejściowa pomiędzy reglem dolnym i górnym. Tu występują następujące gatunki: głuszec, jarząbek, dzięcioły: trójpalczasty, białogrzbiety, czarny, sóweczka, włochatka, puszczyk uralski i orzeł przedni.
Cennym obszarem ostoi, a zagrożonym presją różnych form turystyki, jest kopuła szczytowa Turbacza. Z racji swego wyniesienia 1310 m n.p.m.., bory świerkowe sięgają tu niemal górnej granicy lasu, co odzwierciedla struktura drzewostanu o charakterze biogrup. Oprócz borów świerkowych znajduje się tam kilka niewielkich płatów torfowisk wysokich z roślinnością torfotwórczą i torfowisk przejściowych (kody 7110, 7140).
Gorce w przeszłości (przez kilkaset lat) były jednym z ważniejszych ośrodków pasterstwa w Karpatach Zachodnich. Dzięki ekstensywnej gospodarce łąkowej wykształciły się bardzo cenne siedliska, przede wszystkim w postaci górskich łąk mietlicowych i konietlicowych (6520) i muraw bliźniczkowych (6230). Mimo trwającego regresu pasterstwa, w Gorcach zachowała się jeszcze spora część tych cennych siedlisk. Szczególnie bogaty pod tym względem jest obszar doliny Ochotnicy. Jednak z powodu niskiej opłacalności gospodarki rolnej, siedliska te należą obecnie do najbardziej zagrożonych.
Cały obszar N2000 „Ostoja Gorczańska” jest siedliskiem dużych drapieżnych ssaków – wilka i rysia. Występowanie tych drapieżników wynika z wysokiego stopnia zalesienia obszaru, podlegającego na znacznej powierzchni ścisłej ochronie oraz stabilnego stanu populacji podstawowych ofiar – jelenia i sarny.
Ostoja Gorczańska stanowi również ważny obszar węzłowy dla karpackich korytarzy migracyjnych. Krzyżują się tu ponadregionalne i transgraniczne trasy migracji południkowej i równoleżnikowej. Obszar ważny jest dla zachowania spójności sieci Natura 2000 poprzez łączność z następującymi obszarami: „Ostoja Popradzka” PLH 110019, „Tatry” PLC 120001, „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” PLH 120016, PLB 120007, „Babia Góra PLH 120001, „Na Policy PLH 120012”, Pieniny PLH 120013, PLB 120008.
Jan Loch